Kiến thức đầu tư Đầu tư chứng khoán

Đầu tư giá trị là gì? Vì sao bạn nên trở thành một nhà đầu tư giá trị?

dau tu gia tri
5/5 - (3 votes)

Những nhà đầu tư tham gia vào thị trường có một mục tiêu tối thượng, đó là kiếm được lợi nhuận dù bằng cách này hay cách khác. Có những NĐT tìm kiếm lợi nhuận thông qua việc đầu tư vào những cổ phiếu tăng trưởng mạnh mẽ, thậm chí là những cổ phiếu “nóng bỏng tay” với tốc độ nhân tài khoản khủng khiếp nhưng cũng dễ dàng đốt cháy sạch tài khoản của bạn chỉ sau vài phiên. Không ít người đã mất trắng tài sản và mang nợ chỉ vì không thể kiểm soát rủi ro thua lỗ.

Rất nhiều nhà đầu tư sau khi đã nếm trải nhiều thương đau trên thị trường chứng khoán, đã tìm đến phương pháp khác an toàn và bớt rủi ro hơn, hướng đến mục tiêu dài hạn. Đó chính là phương pháp Đầu tư giá trị. Thông qua bài viết lần này, chúng ta sẽ tìm hiểu xem Đầu tư giá trị là gì và lý do tại sao nó trở thành kim chỉ nam của những nhà đầu tư vĩ đại nhất trên thế giới.

Đầu tư giá trị là gì?

Đầu tư giá trị là một phương pháp được khởi xướng bởi hai nhà đầu tư bậc thầy: Benjamin Graham David Dodd, cho rằng mỗi một cổ phiếu đều mang trong mình một giá trị nội tại (Intrinsic Value), nhà đầu tư sẽ mua khi cho rằng thị trường trả giá cho nó thấp hơn giá trị nội tại đáng lý nó phải có, và bán ra khi thị trường trả cao hơn mức giá này.

Tư tưởng về học thuyết đầu tư giá trị của họ nằm trên những trang sách gửi gắm cho thế hệ sau có tên Phân tích Chứng khoán (Securities Analysis), xuất bản năm 1934 và được xem là kinh thánh của những nhà đầu tư giá trị trên toàn thế giới. Theo Benjamin Graham, giá trị của một cổ phiếu có thể được tính toán dựa trên rất nhiều yếu tố như Giá trên thu nhập (P/E), Giá trên Giá trị sổ sách (P/B), tăng trưởng Thu nhập trên mỗi cổ phần (EPS Growth), hay dòng tiền chiết khấu (DCF)…

Phương pháp đầu tư giá trị sử dụng học thuyết nền tảng vững chắc để làm cơ sở nắm giữ. Những nhà đầu tư giá trị tin rằng, cho dù có bị những con sóng của thị trường có “vùi dập” đến thế nào đi chăng nữa, giá của những cổ phiếu có giá trị hấp dẫn sẽ sớm tìm về giá trị nội tại của nó. 

Vì sao bạn nên trở thành một nhà đầu tư giá trị?

Phương pháp đầu tư giá trị được nhận định là phương pháp đầu tư có phần nhàm chán, kém hấp dẫn với khẩu vị đầu tư có phần hơi quá mức an toàn. Thế nhưng không phải ngẫu nhiên mà nó được sử dụng bởi những nhà đầu tư huyền thoại trên thế giới như Warren Buffett hay Benjamin Graham, cũng như thế hệ kế cận như Phil Town, Monish Pabrai, Guy Spier… Họ đều là những người rất thành công và giàu có.

Tầm nhìn dài hạn

Tham gia giao dịch chứng khoán trong ngắn hạn quả là một cuộc chơi vô cùng cân não và rủi ro. Bất chấp việc giao dịch trong thời buổi hiện đại đã được hỗ trợ với rất nhiều những công cụ, chỉ báo kỹ thuật, sự hỗ trợ của các thiết bị công nghệ với khả năng xử lý thông tin cực nhanh… những biến động trong ngắn hạn của thị trường vẫn được cho là hoàn toàn ngẫu nhiên. Do vậy mọi kế hoạch giao dịch của bạn cho dù hợp lý đến thế nào, chúng vẫn có rủi ro thua lỗ không hề nhỏ.

Trong khi đó nếu bạn đầu tư dài hạn, những biến động ngắn hạn gần như sẽ được triệt tiêu… và cuộc chơi của bạn giờ sẽ chỉ còn xoay quanh: Triển vọng kinh doanh của doanh nghiệp trong dài hạn, vĩ mô nền kinh tế – ngành nghề, và sự kiên nhẫn. Những yếu tố này mang rất ít sự ngẫu nhiên, bạn sẽ có tỷ lệ đúng cao hơn với thực lực của mình.

Bỏ qua những biến động ngắn hạn

Với những phương pháp mua bán dựa trên những tín hiệu kỹ thuật ngắn hạn, nhà đầu tư luôn luôn phải ở trong tình trạng căng thẳng vì phải tuân theo những quy tắc chốt lời – cắt lỗ theo đồ thị giá. Nhiều nhà đầu tư cũng liên tục săn tin tốt để đầu tư, nhưng đôi khi giá lại chạy ngược chiều với nhận định của họ về tin tức khiến họ thua lỗ. Cứ như vậy nhiều lần, những nhà đầu tư kỳ vọng vào biến động ngắn hạn trở nên mệt mỏi với sự “trái gió trở trời” của Mr. Market.

Với việc đầu tư giá trị, nhà đầu tư chỉ việc tìm những cổ phiếu có giá trị hấp dẫn và nắm giữ chúng trong dài hạn, không quan tâm đến đám đông tham lam hay sợ hãi ngoài kia. Điều đó khiến họ trở nên bình tĩnh hơn rất nhiều, và có nhiều thời gian hơn để học hỏi hoặc làm những công việc yêu thích khác.

Thực sự trở thành người bạn đồng hành của doanh nghiệp

Khác với những nhà đầu cơ kiếm lợi nhuận chộp giật trên thị trường, những nhà đầu tư giá trị xác định mục tiêu dài hạn của họ là gắn bó với doanh nghiệp. Họ tìm hiểu những công ty tuyệt vời, trở thành cổ đông và cùng hưởng lợi. Như vậy bên cạnh lãi vốn (phần giá cổ phiếu tăng lên), những nhà đầu tư giá trị còn có thêm một phần thu nhập nữa đến từ việc nắm giữ cổ phiếu, đó là cổ tức.

Khi trở thành cổ đông, bạn cũng chính là người có thể quyết định đến hướng đi của doanh nghiệp nếu tầm ảnh hưởng đủ lớn. Bản thân Berkshire Hathaway của lão tướng Warren Buffett cũng đã mua cổ phần của rất nhiều công ty hấp dẫn để trở thành những cổ đông lớn của họ, trực tiếp tham vấn, đưa ra giải pháp làm ăn để đôi bên cùng có lợi.

Hiệu suất sinh lời đã được kiểm chứng

Có thể bạn sẽ chưa nhận ra bất cứ khoản lời đáng kể nào khi mới bắt đầu đầu tư giá trị, do tính chất chậm chạp của phương pháp này. Nhưng theo thời gian cùng với lãi kép, khoản đầu tư của bạn sẽ sinh lời hết sức đáng kể. Dưới đây là một thống kê về tỷ suất sinh lời của 2 phương pháp đầu tư phổ biến nhất tại Mỹ là Đầu tư tăng trưởng (Growth) và Đầu tư giá trị (Value).

loi nhuan dau tu gia tri
Hiệu suất giữa Đầu tư giá trị và Tăng trưởng tính từ năm 1927. Nguồn ảnh: Anchor Capital
loi nhuan dau tu gia tri
Tỷ suất sinh lời giữa Đầu tư giá trị và Tăng trưởng từ năm 1976. Nguồn ảnh: AdviserVoice.

Mặc dù không có bất cứ một minh chứng khoa học nào chứng minh Giá trị nội tại của cổ phiếu tồn tại (do đó nó vẫn được gọi là học thuyết), nhưng “bàn tay vô hình” của thị trường chứng khoán luôn biết cách nhào nặn mọi thứ trở về giá trị hợp lý. Trong ngắn và trung hạn, các phương pháp đầu tư khác sẽ có sự lấn lướt hơn về hiệu suất khiến bạn sẽ phải không ít lần “đứng núi này trông núi nọ”, nhưng trong cuộc chơi dài hơi thì tầm nhìn dài hạn sẽ luôn chiến thắng.

Giống như cuộc thi chạy Marathon vậy. Nếu bạn khởi đầu cuộc đua bằng việc bứt tốc bằng mọi giá để vượt qua những đối thủ khác, bạn sẽ sớm hụt hơi và bị bỏ lại. Nếu biết giữ sức cho cả cuộc hành trình dài hơn 42km, bạn sẽ có cơ hội về đích.

Trong ngắn hạn, thị trường là cái máy biểu quyết. Trong dài hạn, thị trường là cái cân.
benjamin graham
Benjamin Graham
Nhà kinh tế học , doanh nhân và Nhà đầu tư Giá trị

Phương pháp Đầu tư giá trị như thế nào?

Nhiều người cho rằng Đầu tư giá trị đơn giản chỉ việc mua một cổ phiếu với GIÁ thật rẻ và nắm giữ cho đến khi nào giàu thì thôi – đây quả là một ngộ nhận sai lầm và hề hước! Không phải bất cứ cổ phiếu nào giá rẻ thì đều có giá trị.

Phân tích cơ bản rất quan trọng trong việc tìm ra những cơ hội bị định giá thấp. Xem thêm: Phân tích cơ bản là gì? Tại sao bạn cần phải biết phân tích cơ bản trong đầu tư chứng khoán?

Chọn những ngành, nghề đơn giản, dễ hiểu

Peter Lynch từng nhận định những công ty tuyệt vời là những công ty với ngành nghề đơn giản, dễ hiểu mà theo ông nhận định là “ngay cả một tên ngốc cũng có thể điều hành được”. Sự đơn giản trong ngành nghề kinh doanh, cộng với hoạt động doanh nghiệp đơn giản, chỉ tập trung vào hoạt động sản xuất kinh doanh chính, không có lợi ích sân sau, không có đầu tư tài chính, công ty liên kết lằng nhằng…

Nếu ngành nghề đó là thế mạnh của bạn thì chả còn gì tuyệt vời bằng, ví dụ như bạn ở trong ngành Xây dựng thì các cổ phiếu nhóm ngành Xây dựng sẽ rất tuyệt vời. Tránh đầu tư vào những ngành bạn không hiểu, như Buffett hầu như không đầu tư vào các cổ phiếu công nghệ vì ông không hiểu gì về ngành công nghệ.

Apple là công ty công nghệ duy nhất mà Warren Buffett đầu tư và cũng là khoản đầu tư lớn nhất trong danh mục của Berkshire Hathaway. Giải thích cho điều này, Buffett nói rằng ông nhận thấy cách thức kinh doanh của Apple giống như một ngành hàng tiêu dùng hơn là một công ty công nghệ. Và ông biết rất rõ về ngành hàng tiêu dùng. Từ 2016 đến nay, cú đặt cược vào “táo khuyết” đã mang lại cho ông hơn 90 tỷ USD lợi nhuận, tương đương với 250% lãi so với giá vốn ban đầu.

Lợi thế cạnh tranh bền vững

Có thể nói là tiêu chí quan trọng bậc nhất trong Đầu tư giá trị, Lợi thế cạnh tranh bền vững được ví như “Một con hào bao quanh để bảo vệ các lâu đài, con hào kinh tế giúp bảo vệ doanh nghiệp khỏi sự cạnh tranh của các đối thủ khác”, theo Phil Town trong cuốn sách Ngày đòi nợ.

Về cơ bản, Lợi thế cạnh tranh có thể đến từ Thương hiệu, Bí quyết kinh doanh, Bằng sáng chế, Quyền sở hữu trí tuệ, Khả năng đàm phán giá tốt, Chi phí thấp,… tất tần tật mọi yếu tố hữu hình cho đến vô hình giúp một doanh nghiệp “trên cơ” so với các đối thủ cùng ngành khi cạnh tranh thương mại.

Vinamilk trong giai đoạn từ 2014 – 2018 là một ví dụ điển hình về lợi thế cạnh tranh, khi nắm tới 75% thị phần sữa ở Việt Nam với biên lợi nhuận hàng năm lên đến trên 30%. Giá cổ phiếu này đã tăng gần 300% từ 40 lên gần 120 nghìn đồng (đã điều chỉnh sau chia tách) trong vòng 4 năm.

con hao kinh te
Con hào kinh tế giống như con hào bảo vệ quanh lâu đài vậy

Hiệu quả hoạt động, sức khỏe tài chính

Doanh nghiệp cũng giống như chiếc máy, người ta dựa trên những yếu tố như năng suất làm việc, khấu hao, chi phí làm ra 1 sản phẩm… để xác định xem có nên mua lại nó không. Để có thể có cái nhìn tổng quan về tình hình kinh doanh của doanh nghiệp, bạn nên nắm được một vài tiêu chí phản ánh hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp sau đây:

1. Chỉ số lợi nhuận trên tổng tài sản/Vốn chủ sở hữu (ROA, ROE): Đây là các chỉ số thể hiện khả năng làm ra lợi nhuận của công ty trên toàn bộ tài sản hay trên vốn góp của cổ đông. Hiểu đơn giản, người ta sẽ muốn đầu tư cho những công ty bỏ “Một vốn bốn lời” chứ không phải “bỏ bạc nén lấy bạc cắc” cả.

2. Các chỉ số vòng quay tổng tài sản, vốn đầu tư: Thể hiện tốc độ quay vòng vốn của doanh nghiệp. Nhiều doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng như nước ngọt, sữa, rượu bia… hay các công ty công nghệ bán sản phẩm số có tốc độ tiêu thụ nhanh, bỏ tiền vốn chỉ sau một thời gian ngắn bán lấy tiền tươi thóc thật. Nhiều doanh nghiệp bỏ tiền đầu tư, phải vài năm sau mới thu lại được lãi, đó là mô hình kinh doanh rất nên tránh trong đầu tư.

3. Tăng trưởng lợi nhuận, vốn chủ sở hữu, tổng tài sản…: Bạn có thể xem trong báo cáo tài chính doanh nghiệp, hoặc các nền tảng thông tin cổ phiếu như Fireant, Vietstock, CafeF.

4. Nợ trên Vốn chủ sở hữu: Chỉ số quan trọng nhất khi phân tích Sức khỏe tài chính doanh nghiệp. Vì chi phí vốn vay ở Việt Nam không hề nhỏ, doanh nghiệp nợ quá nhiều với số vốn của mình dễ bị gánh nặng nợ vay quá lớn, bào mòn lợi nhuận, thậm chí âm vốn chủ sở hữu trong thời kỳ khó khăn như Vietnam Airlines.

5. Các chỉ số thanh toán khác: Thanh toán hiện hành, thanh toán nhanh… giúp bạn có cái nhìn sơ bộ về khả năng thanh toán các khoản nợ đến hạn của doanh nghiệp. Doanh nghiệp không thanh toán kịp các khoản nợ sẽ bị coi là vỡ nợ và phá sản.

Định giá cổ phiếu

Với nền tảng là một giá trị nội tại vững chắc, bạn phải tìm bằng được giá trị này thông qua các phương pháp tìm kiếm giá trị cổ phiếu. Cần phải nhớ rằng Không có bất cứ một phương pháp định giá nào là chân lý, chính xác 100%. Có rất nhiều các phương pháp định giá nội tại cho cổ phiếu được dùng cho nhiều ngành nghề, hoàn cảnh cụ thể khác nhau mà bạn không thể áp dụng 1 cách máy móc được.

chung khoan co ban

1. Định giá tương đối thông qua P/E, P/B...

Các chỉ số phân tích cơ bản như P/E hay P/B là công cụ khá hữu ích để định giá cổ phiếu 1 cách tương đối. Gọi là tương đối vì phương pháp này không thiên về đi tìm một cái đích giá trị nội tại cố định, mà dựa trên việc so sánh tương quan giữa cổ phiếu được chọn và các cổ phiếu cùng ngành, cũng như toàn ngành.

Về cơ bản, một công ty có thị giá/vốn hóa thấp hơn các đối thủ khác cùng ngành nhưng có khả năng tăng trưởng lợi nhuận cao hơn, giá trị sổ sách cao hơn… thì có thể coi như nó đang bị ĐỊNH GIÁ THẤP, và là một cơ hội đầu tư hấp dẫn. Bạn sẽ đầu tư vào những công ty này cho đến khi mức P/E, P/B của nó trở về xấp xỉ với các đối thủ khác hoặc toàn ngành thì chốt lời.

2. Định giá thông qua công thức Benjamin Graham

Benjamin Graham là bậc thầy của nghệ thuật đầu tư giá trị, đã sáng tạo ra công thức tính nhanh giá trị nội tại cho cổ phiếu như sau:

cong thuc benjamin graham

Trong đó:

Value là giá trị nội tại của công ty.

EPS – Earning Per Share: Là Lợi nhuận trên 1 cổ phần của công ty quý gần nhất.

g: Tốc độ tăng trưởng lợi nhuận kỳ vọng.

Y: Lãi suất phi rủi ro hiện tại.

4.4 tương đương với lãi suất phi rủi ro 4.4% năm 1962, khoảng thời gian mà Benjamin Graham nghĩ ra công thức này.

Lãi suất phi rủi ro được hiểu là mức lãi suất gần như không có rủi ro mất vốn, thường có ở các tài sản tài chính có mức độ tin cậy rất cao như trái phiếu chính phủ, trái phiếu doanh nghiệp AAA tại Mỹ. Ở Việt Nam, nó thường là trái phiếu chính phủ.

Đây là phương pháp khá nhanh và tiện lợi để bạn có được đánh giá tổng quan về giá trị doanh nghiệp. Tuy nhiên vì tính đơn giản của nó, bạn cần phải kết hợp thêm với các phương pháp khác cũng như “soi” thật kỹ các nền tảng tài chính khác của doanh nghiệp để đưa ra quyết định.

3. Định giá thông qua chiết khấu dòng tiền (DCF)

Phương pháp định giá chiết khấu dòng tiền (Discounted Cash Flow – DCF) là phương pháp định giá ưa thích của Warren Buffett trong đầu tư giá trị. Phương pháp này giả định doanh nghiệp sẽ tạo ra một lượng tiền nhất định hàng năm trong tương lai bằng hoạt động sản xuất kinh doanh, và giá trị của doanh nghiệp sẽ tương đương với tổng số tiền đó được quy về thời điểm hiện tại, cộng thêm với giá trị thanh lý (Terminal Value).

DCF phan tich co ban

Bạn sẽ thấy rằng cùng một lượng tiền tạo ra mỗi năm nhưng khi quy về thời điểm hiện tại thì giá trị của chúng lại nhỏ hơn. Đó là vì trong tài chính, giá trị của tiền trong tương lai bao giờ cũng thấp hơn giá trị của chính nó ở hiện tại, do có chi phí cơ hội để có thể đầu tư sinh lời. 

Mô hình tính toán này tương đối phức tạp đối với những ai không có chuyên ngành tài chính. Tuy nhiên với sự hỗ trợ của máy tính và các phần mềm tính toán, bạn chỉ cần nhập số liệu đầu vào là đã có thể có kết quả chính xác. 

Biến thể khác của DCF còn bao gồm DDM (Discounted Dividends Model), tức là chiết khấu dòng tiền cổ tức, công thức tính y hệt như trên nhưng thay dòng tiền bằng dòng tiền cổ tức, dùng cho các doanh nghiệp trả cổ tức thường xuyên.

4. Các phương pháp định giá khác.

Vì có rất rất nhiều ngành nghề kinh doanh trên sàn chứng khoán với những đặc thù tài chính khác nhau: Có ngành dòng tiền đều, ổn định, có ngành buộc phải mua chịu, bán chịu, dòng tiền thất thường, âm tiền, có ngành phải vay nợ cao… ta không thể đem so “khả năng trèo cây của một con khỉ cho một con cá” được. Do đó cũng có rất nhiều các phương pháp định giá khác mà bạn có thể tham khảo thêm dưới đây:

Phương pháp định giá tương đối khác: EV/EBIT, EV/EBIDA, PEG, Công thức Peter Lynch – John Neff…

Phương pháp định giá dành cho các ngành nghề đặc thù: Định giá lại Giá trị tài sản ròng RNAV (dành cho các cty bất động sản), Giá trị nhúng, tỷ lệ kết hợp (định giá các công ty bảo hiểm), Giá trị tài sản ròng NAV (dành cho các quỹ tài chính)…

Biên an toàn (Margin of Safety) đủ lớn

Bottom Line

Như vậy qua bài viết này các bạn cũng đã nắm được phần nào về phương pháp đầu tư giá trị. Đây không phải là một phương pháp đầu tư dễ dàng, đó là còn chưa kể còn đòi hỏi sự kiên nhẫn, bản lĩnh rất lớn trước những sóng gió của thị trường. Tuy nhiên bằng việc tự mày mò, nghiên cứu và “Làm bài tập về nhà”, bạn sẽ sớm xây dựng cho mình được hướng đi đúng đắn trong lĩnh vực đầu tư tài chính nhiều rủi ro này.

Chúc các bạn thành công.

 

Similar Posts

Leave a Reply

Your email address will not be published.

error: Content is protected !!