Kiến thức đầu tư Đầu tư chứng khoán

5 sai lầm chết người trong Đầu tư giá trị! Bạn có rơi vào những trường hợp này sau đây?

penny stock
5/5 - (3 votes)

Đầu tư giá trị quả là một phong cách đầu tư mang đậm tính triết lý của sự kiên nhẫn, thông thái và kinh nghiệm, giống như những bậc tu hành trên Thị trường chứng khoán. Rất nhiều người được truyền cảm hứng từ những câu chuyện của những bậc thầy Đầu tư giá trị như Warren Buffett, Charlie Munger hay Benjamin Graham… Họ lập tức lao vào đầu tư với một tâm trí đầy hứng khởi mà quên đi mất rằng để làm được như vậy là cả một quá trình tích lũy kinh nghiệm, kiến thức và cả những trải nghiệm đắt giá bằng cả thời gian và tiền bạc.

Kết quả là, rất nhiều sai lầm đã được lặp đi lặp lại và phổ biến rộng rãi, khiến cho phong cách đầu tư này đã bị sụt giảm lòng tin ít nhiều trong cộng đồng những NĐT chứng khoán trên toàn thế giới. Qua bài viết này chúng ta sẽ tìm hiểu 5 lỗi sai cơ bản nhất đối với một nhà Đầu tư giá trị, để các bạn có một cái nhìn đúng đắn trước khi bước vào con đường “Chứng đạo” đầy thử thách này!

Xem thêm: Đầu tư giá trị là gì? Tại sao bạn nên trở thành một nhà đầu tư giá trị?

Chọn cổ phiếu penny, "trà đá", giá rẻ

Rất nhiều người lầm tưởng về khái niệm “Rẻ” trong đầu tư giá trị. Họ lên sàn chứng khoán và tìm đến những cổ phiếu Penny (là những cổ phiếu có giá rất rẻ so với mệnh giá danh nghĩa, ở Việt Nam thường là dưới mệnh giá 10.000đ), giá trà đá chỉ vài ba ngàn đồng và vứt tiền vào đầu tư như thể nó đang bị “Định giá quá thấp so với giá trị thực”.

Sự thực thì trên TTCK, những cổ phiếu có giá đắt đôi khi vẫn có thể đắt hơn nữa trong tương lai, và những cổ phiếu tưởng chừng rẻ nhưng vẫn hoàn toàn có thể rẻ hơn nữa.

Thậm chí để trả cho những yếu tố cơ bản còn rẻ hơn cả “rác” của những cổ phiếu thường thấy ở dòng này, thì cái giá phải trả vẫn còn được coi là cao.

Hãy nhớ rằng Đầu tư giá trị không chỉ đơn giản là mua rẻ bán đắt, mà còn là cân nhắc đến những yếu tố nội tại như hiệu quả hoạt động, sức khỏe tài chính, lợi thế cạnh tranh… Và nếu như cổ phiếu của bạn có quá nhiều những dấu hiệu Red-flag (báo động) ở tất cả những yếu tố trên, thì hãy coi chừng! Rất có thể ngài thị trường ra giá như vậy cũng vẫn là rất tỉnh táo!

Từ cuối năm 2017 cho đến giữa năm 2020, cổ phiếu của Công ty Xây dựng FLC Faros (ROS) đã lập một kỷ lục phải nói là vô tiền khoáng hậu trên thị trường chứng khoán Việt Nam, khi đã giảm hơn 90 lần từ đỉnh 187.5 về vỏn vẹn… 2 ngàn đồng/cp. Trong suốt khoảng thời gian đó, đà lao dốc kinh hoàng của cổ phiếu này đã trở thành “hố chôn tập thể” của rất nhiều những nỗ lực bắt đáy của các NĐT cá nhân.

co phieu ros
Diễn biến giá cổ phiếu ROS từ đỉnh năm 2017 đến nay (2022). Nguồn: Tradingview

Lựa chọn cổ phiếu có P/E thấp

Đây cũng là lỗi sai phổ biến thứ 2 trong số những nhà đầu tư chứng khoán, và nó không chỉ có ở những người theo trường phái đầu tư giá trị. Nhiều NĐT theo trường phái tăng trưởng, thậm chí là theo phân tích kỹ thuật, cũng rất ham hố để rồi bị dính bẫy P/E thấp.

P/E là Price to Earning Ratio, là một chỉ số phân tích cơ bản thể hiện tương quan giữa Thị giá cổ phiếu và Lợi nhuận của công ty đó. Với mức giá không đổi mà lợi nhuận trên cổ phần (EPS) của doanh nghiệp càng tăng thì chỉ số này càng thấp, có nghĩa là cổ phiếu càng hấp dẫn và có thể đang bị định giá thấp.

Thế nhưng không phải thực tế lúc nào cũng như vậy. Đôi khi P/E thấp đơn giản chỉ biểu thị rằng thị trường không còn hứng thú hay đánh giá cao cổ phiếu đó nữa, dòng tiền đã chuyển sang các nhóm ngành với kỳ vọng cao hơn. Nhất là khi lợi nhuận doanh nghiệp đã thỏa mãn các kỳ vọng của các cổ đông lớn và họ tiến hành chốt lời, cổ phiếu sẽ dễ bị giảm giá. 

Điều này giải thích cho việc tại sao nhiều doanh nghiệp ra báo cáo lợi nhuận khủng thì cũng là lúc cổ phiếu đạt đỉnh. Bạn đầu tư các cổ phiếu có P/E rẻ vẫn có thể thua lỗ như cầm hàng đầu cơ, đó là chuyện bình thường. Chỉ số P/E là một công cụ định giá với rất nhiều lỗi và sai số phải tính đến.

PE ratio

Một số nhóm ngành có kỳ vọng cao như nhóm ngành công nghệ với những sản phẩm có thể thay đổi thế giới, dễ dàng chấp nhận mức P/E phi lý có thể lên tới hàng 100 hay 1000 như với các Big Tech ở Mỹ. Hãy hiểu đơn giản, P/E chỉ nói lên kỳ vọng của thị trường vào cổ phiếu hay nhóm ngành đó mà thôi, chứ không phải là thước đo đắt hay rẻ.

Trung bình giá vô tội vạ

Trung bình giá, hay còn gọi là Dollar Cost Averaging (DCA) là việc bạn liên tục “bắt đáy” khi giá của tài sản ngày càng giảm nhằm hạ giá vốn xuống hơn nữa. Nếu giá của tài sản đảo chiều, bạn sẽ nhanh chóng hòa vốn trở lại.

Đây cũng chính là lỗi sai chết người đã làm “cháy khét lẹt” rất nhiều tài khoản chứng khoán của các chứng sĩ Việt.

Trước khi tiến hành trung bình giá, hãy trả lời được 2 câu hỏi: Bạn đang đầu tư vào cái gì? Và bạn có thể làm được điều này trong bao lâu?

Về câu hỏi 1, hãy quay trở lại mục đầu tiên của bài viết để xem cổ phiếu bạn nắm giữ có thực sự chất lượng để đáng bỏ tiền trung bình giá hay không. Nếu lại là “bịch rác” trá hình tài sản đầu tư thì giải pháp tốt nhất là nên cắt lỗ, vì mọi nỗ lực bắt đáy của bạn chỉ tương đương với việc ném tiền vào một “hố đen”.

Nếu bạn tin rằng đó là một tài sản chất lượng, thì bạn sẽ dự trù việc bắt đáy trong thời gian bao lâu? Bạn có dám chắc sẽ dồn hết số tiền còn lại của mình để “bắt dao rơi” trong khi xu hướng giảm vẫn có thể chưa có dấu hiệu dừng lại? Hay nếu như liên tục rải vốn, liệu vốn của bạn có đủ lớn để trung bình giá cho đến khi giá tài sản quay đầu đảo chiều tăng?

Một số cổ phiếu như ROS, FLC hay PVX trong quá khứ có xu hướng giảm rất dài và sâu, có thể kéo dài hàng năm, thậm chí chục năm liền. Ngay cả những cổ phiếu nền tảng cơ bản tốt như VNM cũng không thể tránh khỏi đà giảm đã kéo dài hơn 4 năm kể từ năm 2018 đến 2022 (nay). Nếu thực sự muốn bắt đáy, hãy cân nhắc những dữ liệu trong quá khứ nói trên.

Người xưa có câu: “Buôn tài không bằng dài vốn”, ám chỉ việc nếu có thể quản trị nguồn vốn tốt để giữ được tiền thì vẫn tốt hơn là việc buôn bán giỏi.

Để có phương pháp hạ giá vốn thấp và an toàn, hãy thử tham khảo phương pháp Trần – Sàn được đề cập trong cuốn sách Payback Time (Ngày đòi nợ) của nhà đầu tư Phil Town nổi tiếng tại Mỹ.

Hold (nắm giữ) không biết điểm dừng

Ngay cả những nhà đầu tư giá trị nổi tiếng cũng đặt ra những target point cho khoản đầu tư của mình. Ngoại trừ niềm tin mù quáng của bạn cho rằng giá trị của cổ phiếu sẽ lên cao mãi mãi… thì bạn nên biết rằng chẳng có gì là vĩnh viễn. Cây không lớn lên đến tận trời xanh, con người rồi cũng sẽ phải già và khuất núi. Đầu tư cũng như vậy. Khoảng thời gian tốt nhất để nắm giữ là từ lúc cổ phiếu “mới lớn” cho đến “tuổi trưởng thành”.

Rất ít những nhà đầu tư có thể nắm giữ những cổ phiếu lên đến hàng chục năm, trừ những nhà đầu tư với những phân tích xuất sắc và có tầm nhìn siêu hạng, như cách mà Warren Buffett nắm giữ những Coca Cola, Wells Fargo hay American Express trong hơn 30 năm trời. 

Khi bạn chỉ nhìn biểu đồ và trầm trồ nhìn cái cách mà giá cổ phiếu “tìm đỉnh” liên tục trong suốt 1 thời gian dài, mọi thứ tưởng chừng như rất đơn giản. Nhưng trên thực tế, nhiều cổ phiếu sau thời kỳ đỉnh cao đã rớt giá thảm hại mà phải đến hơn hàng chục năm sau mới tìm được về đỉnh cũ, ví dụ như những cổ phiếu công nghệ NASDAQ trong thời kỳ bong bóng dot-com năm 2001 đã rớt tới hơn 90% giá trị

Xem thêm: Dot-com Bubble (bong bóng công nghệ dotcom năm 2001) là gì? (Vietnambiz)

Đó cũng là minh chứng cho thấy nếu bạn không hiểu về giá trị hợp lý của một tài sản, nó sẽ nhấn chìm bạn trong thua lỗ.

Để biết đích đến của một cổ phiếu nên dừng lại ở giá trị hợp lý nào, hãy dùng các phương pháp định giá giá trị. Hoặc trong trường hợp bạn không quá tốt trong việc định giá, hãy đầu tư vào doanh nghiệp theo các CHU KỲ NGÀNH từ 3 đến 5 năm.

dotcom bubble
Chỉ số NASDAQ đại diện cho các cổ phiếu công nghệ đã mất tới hơn 70% giá trị vào năm 2002

Cắt lỗ bất chấp

Khó khăn trong phương pháp Đầu tư giá trị được nhận định bởi nhiều Nhà đầu tư đó là: Khi giá cổ phiếu bắt đầu sụt giảm, họ bắt đầu cảm thấy lo lắng, hoài nghi về luận điểm đầu tư của mình, thậm chí họ bắt đầu cảm thấy sợ hãi khi giá cổ phiếu còn tiếp tục giảm hơn nữa giống như những nhà đầu tư gà mờ khác vậy. Cuối cùng khi không thể chịu nổi, họ bán đi khoản đầu tư bằng mọi giá để thu hồi vốn.

Quả thực rất khó để giữ được cái đầu lạnh khi những diễn biến xấu trên thị trường liên tục “cưa chân bàn” danh mục của nhà đầu tư mỗi ngày. Nhưng…

…Đây là một lỗi sai khác liên quan đến việc không thống nhất giữa phương pháp và hành động của một nhà đầu tư. Bất luận bạn sử dụng phương pháp nào, thì khi mua vì cái gì, hãy bán vì cái đó. Nếu bạn mua dựa trên tín hiệu đồ thị, hãy bán khi tín hiệu bán xuất hiện. Nếu bạn mua vì tin đồn, hãy bán khi tin thật được tung ra.

Nếu bạn đầu tư cho doanh nghiệp vì kỳ vọng doanh nghiệp sẽ có sự tăng trưởng lợi nhuận trong những năm tới, thì khi doanh nghiệp không thể thực hiện được kỳ vọng đó thì mới bán. 

Nếu chỉ trong vòng nửa năm đầu tư mà bạn đã bán tháo vì sợ hãi, khoảng thời gian đó là quá ngắn ngủi để doanh nghiệp có thể chứng minh kỳ vọng của bạn là có thật. Như vậy là bạn đã “chạy mất dép” vì sợ bóng tối trước khi kịp ngắm bình minh ló rạng.

cut loss trong dau tu gia tri

Bottom Line

Như vậy qua bài viết này, chúng ta được hiểu rõ hơn về phương pháp Đầu tư giá trị cũng như những sai lầm thường gặp trong Đầu tư giá trị. Với một phương pháp đầu tư mang tính chất khó và đòi hỏi sự kiên nhẫn đến như như vậy, chỉ đơn giản là mua và nắm giữ thôi là chưa đủ. Bạn cần phải xây dựng cho mình rất nhiều những phương pháp định giá, chiến lược vốn cũng như tầm nhìn xa để có thể tận hưởng trọn vẹn hành trình tăng giá của cổ phiếu.

Điều này cũng cần đến rất nhiều kinh nghiệm và trải nghiệm của nhà đầu tư mà không thể chỉ qua vài dòng chia sẻ là đã có thể đủ lĩnh hội hết. Chúc các bạn thành công, chân cứng đá mềm trên thị trường Chứng khoán!

 

Similar Posts

Leave a Reply

Your email address will not be published.

error: Content is protected !!