Tài chính cá nhân

Lạm phát là gì? Lạm phát tốt hay xấu và làm sao để đối đầu với nó?

lam phat la gi
4.7/5 - (8 votes)

Bất cứ ai dù ở tầng lớp giàu hay nghèo cũng sẽ đều được nghe về thuật ngữ lạm phát. Các kênh truyền thông đại chúng vẫn luôn hàng ngày đưa tin: Lạm phát tăng, lạm phát phi mã, lạm phát đình đốn, tăng lãi suất kìm chế lạm phát,… Mặc dù là thuật ngữ kinh tế vĩ mô, nhưng lạm phát có tác động sâu rộng tới bất kỳ một cá nhân nào tham gia vào nền kinh tế, và là bài toán đau đầu của bất kỳ một nhà quản trị quốc gia nào trên thế giới.

Vậy lạm phát là gì? Qua bài viết súc tích và ngắn gọn này, chúng ta sẽ dần nhận thức được điều gì đang gặm nhấm tài sản của chúng ta và dần “nghèo hóa” bất cứ ai thích thụ hưởng và không chịu đầu tư từ sớm.

Xem thêm: Chiến lược đầu tư chứng khoán dài hạn kết hợp quản trị tài chính cá nhân theo 5 bước!

Lạm phát là gì?

Lạm phát được định nghĩa là tình trạng tăng giá chung liên tục của tất cả các hàng hóa, dịch vụ trong một khoảng thời gian cùng với sự yếu đi của tiền tệ quốc gia.

Lạm phát gây ra chủ yếu từ việc dư thừa nguồn cung tiền lưu thông trên thị trường quá lớn so với lượng hàng hóa được sản xuất ra, gây mất cân bằng cán cân tiền – hàng. Nói cách khác, chính phủ quốc gia cho “in” quá nhiều tiền, dẫn đến cần phải mất nhiều tiền hơn để đổi lấy một lượng hàng hóa nhất định.

Khi mà thu nhập của bạn vẫn vậy, trong khi bát phở, cốc cà phê, xăng dầu… liên tục tăng theo thời gian thì bạn đang được trải nghiệm lạm phát rồi đấy.

lam phat
Khi mà thu nhập của bạn vẫn vậy, trong khi bát phở, cốc cà phê, xăng dầu... liên tục tăng theo thời gian thì bạn đang được trải nghiệm lạm phát rồi đấy.

Có các loại lạm phát nào?

Phân loại về tính chất lạm phát, chúng ta chia thành 3 loại:

1. Lạm phát vừa phải: Là lạm phát có mức độ mất giá tiền dưới 10%. Đây được xem là lạm phát có ích, vì nó thúc đẩy sự phát triển cho tăng trưởng kinh tế.

2. Lạm phát phi mã: Là lạm phát có mức độ mất giá trên hàng chục (x0) %. Lạm phát kiểu này gây thiệt hại rất lớn đến các hoạt động bình thường của nền kinh tế vì chi phí và sự mất giá đồng tiền quá lớn.

3. Siêu lạm phát: Mất giá đồng tiền có thể lên đến gần hàng trăm (x00), thậm chí nghìn (x000) %, cực kỳ nguy hiểm, gây đình trệ và tàn phá nền kinh tế, đồng nội tệ trở nên vô giá trị và không thể mua bất cứ thứ gì.

Trong lịch sử, nền kinh tế Việt Nam từng hứng chịu siêu lạm phát lên đến 3 chữ số % vào những năm 1986.

Ngoài ra còn một số định nghĩa khác về lạm phát:

1. Lạm phát Cầu kéo: Là lạm phát gây tăng giá do lực cầu (nhu cầu) hàng hóa tăng lên.

2. Lạm phát chi phí đẩy: Là lạm phát gây ra tăng giá do chi phí đầu vào sản xuất ra hàng hóa đó tăng lên.

LAM PHAT VENEZUELA
Hình ảnh chân thực về lạm phát ở Venezuela, cần tới 9.5 triệu Bolivar để mua được 1kg thịt bò. Nguồn: vietnamnet

Tác động của lạm phát

Tích cực

Lạm phát không phải lúc nào cũng xấu. Ở mức vừa phải, nó chính là động lực để phát triển kinh tế.

Lạm phát vừa phải sẽ làm đồng tiền dần dần mất giá (chứ không bị rớt giá mạnh) theo thời gian, từ đó tăng chi phí cơ hội của việc nắm giữ tiền. Điều này sẽ khiến cho dòng vốn có xu hướng chuyển dịch tới các kênh sản xuất kinh doanh, hay thị trường tài chính (như chứng khoán) nơi có cơ hội sinh lời cao hơn vì nắm giữ tiền mặt sẽ bị thiệt về lâu dài.

Lạm phát cũng tốt cho xuất khẩu, vì nó khiến đồng tiền quốc nội yếu hơn đồng tiền các quốc gia khác, giúp thu được nhiều ngoại tệ hơn so với 1 lượng nội tệ bỏ ra để sản xuất. Việt Nam là nước xuất khẩu chủ lực rất nhiều mặt hàng.

khan hiem lam phat
Lạm phát gây khan hiếm nguồn cung hàng hóa, ảnh hưởng lớn tới đời sống xã hội

Tiêu cực

Lạm phát quá lớn sẽ làm tăng chi phí đầu vào, tăng giá sản phẩm trong khi thu nhập người lao động không thể theo kịp, gây ảnh hưởng rất lớn tới chi tiêu hàng ngày của người dân. Lạm phát phi mã và siêu lạm phát rất tồi tệ, bạn sẽ thấy người dân những nước như Zimbabwe hay Venezuela đi chợ với một “bao tải” hay “xe đẩy” tiền mặt để mua nhu yếu phẩm.

Siêu lạm phát làm suy yếu trầm trọng đồng tiền quốc gia, khiến cho các hợp đồng kinh tế trở nên vô giá trị. Không ai muốn sản xuất nữa vì mọi chi phí trở nên quá cao, và nếu có làm ra được sản phẩm thì cũng chỉ để bán lấy tiền mất giá. Tình trạng khan hiếm hàng hóa sẽ kéo dài làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến an sinh xã hội.

Tiền tiết kiệm gửi ngân hàng sẽ “bốc hơi”. Tiền mặt cũng trở thành giấy vụn đôi khi chỉ sau một đêm, thành quả lao động vất vả của người dân cũng sẽ đổ sông đổ bể khi lạm phát trở nên không thể kiểm soát. Bất ổn xã hội gia tăng nhanh chóng.

Xem thêm: Đồng tiền của quốc gia này mất 44% giá trị so với đồng USD chỉ trong năm 2021!

Tóm lại, lạm phát một chút thì vui, và nó là phần tất yếu của tăng trưởng. Nhưng lạm phát nhiều chút thì không còn vui nữa.

Hãy học cách thích nghi với nó.

Đối phó với lạm phát như thế nào?

Lạm phát được xem là hệ quả tất yếu của nền kinh tế thị trường, do đó hiện nay chưa có biện pháp triệt để nào để kìm hãm tác dụng phụ của lạm phát. Hãy chủ động lên kế hoạch để đối đầu với lạm phát nhằm bảo đảm an toàn cho sức khỏe tài chính của bạn.

Giảm bớt các chi tiêu không cần thiết

Tác động của lạm phát là rất sâu rộng, đến từng cốc cà phê chúng ta cầm trên tay. Nếu là kiểu người thường xuyên thích chi tiêu vào những mục đích vô bổ như chơi bời, nhậu nhẹt, mua sắm dư thừa… thì có lẽ chưa muộn để kìm hãm thói quen có hại này. Nếu không, những chi tiêu này sau 1 thời gian dài sẽ tích tụ thành một khối “tiêu sản” không hề nhỏ.

Những chi tiêu có lợi nhất trong thời buổi lạm phát chính là đầu tư vào bản thân. Mua sách, các khóa học, gói tập luyện… là một lựa chọn không tồi. Suy cho cùng, tài sản lớn nhất của con người vẫn là trí tuệ minh mẫn và một cơ thể khỏe mạnh. Đây là những tài sản duy nhất không bị bào mòn bởi lạm phát.

Xem thêm: Quản lý, ghi chép chi tiêu cá nhân chuẩn chỉ như kế toán doanh nghiệp! Bạn có đang làm đúng không?

expenses

Tìm cách giảm chi phí các hóa đơn

Đối với những chi phí bắt buộc để duy trì chất lượng sống như các hóa đơn tiền điện, nước… thì cách tốt nhất là giảm thiểu chúng xuống mức tối đa.

Tiền điện trong những tháng cao điểm như mùa hè nóng nực quả là bài toán đau đầu của nhiều gia đình. Đặc biệt là những thiết bị điện như điều hòa bật qua đêm sẽ tốn một lượng tiền điện không nhỏHãy ưu tiên tìm cách giảm tiêu thụ điện của những thiết bị này trước… Ngoài ra, đối với các thiết bị điện khác thì nên hình thành thói quen tắt điện ở những nơi không còn ai sử dụng.

Tiền nước tuy không phải là một chi phí quá lớn so với tiền điện, tuy nhiên nếu được bạn cũng nên cắt giảm lượng nước sử dụng như tận dụng nước xám để dội bồn cầu đi nhẹ, kiểm tra rò rỉ vòi nước, đường ống nếu hóa đơn tăng bất thường.

Những hóa đơn khác như Internet có một số dịch vụ mà bạn không quá cần thiết như gói truyền hình các kênh quốc tế, hay băng thông tốc độ cao mà bạn không thể dùng hết. Cân nhắc hạ xuống các gói rẻ hơn nếu bạn có thể xem một số chương trình trên các trang web thông tin miễn phí.

Đầu tư từ sớm

Chắc hẳn bạn đã từng nghe đến thuật ngữ “Lãi kép”, chỉ việc khoản đầu tư sinh lời và tái đầu tư lợi nhuận để đạt được mức tăng trưởng tài sản theo hàm số mũ theo thời gian. 

Cổ phiếu là gì? Chứng khoán là gì? Đầu tư chứng khoán cho người mới bắt đầu như thế nào?

Khi đi cùng với lạm phát, sự cần thiết của lãi kép càng trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết vì sau khi trừ đi lạm phát thì chúng ta mới có được lợi nhuận thực. Điều đó đồng nghĩa với việc nếu không đầu tư thì mỗi năm tài sản của chúng ta bị bào mòn bởi lạm phát trung bình 4%/năm, còn một khoản đầu tư có hiệu suất ngang bằng thì sẽ chỉ dậm chân tại chỗ. Thậm chí nó còn chịu thêm chi phí cơ hội khi gửi tiết kiệm ngân hàng tại Việt Nam cũng có lãi suất trên 4%/năm.

Chỉ có đầu tư từ sớm mới có thể giúp bạn đạt được khối tài sản vững chắc cho tương lai, giúp bạn bù trừ đi những tổn thất do lạm phát bào mòn trong 1 thời gian dài.

Xem thêm: 

Chứng chỉ quỹ là gì? Thảnh thơi đầu tư dài hạn với 4 app mua Chứng chỉ quỹ!

Ngân hàng nào có lãi suất cao nhất? Nên gửi ngân hàng nào?

Chuyển một phần tiền đầu tư cho các tài sản ít rủi ro hơn

Sẽ là một tín hiệu tích cực nếu bạn còn một phần tiền nhàn rỗi hoặc chốt lời trong giai đoạn lạm phát, vì thường lạm phát là một tín hiệu tiêu cực đối với những thị trường rủi ro như chứng khoán. Hãy cơ cấu những khoản tiền này tạm thời sang các tài sản bớt rủi ro khác như gửi tiết kiệm ngân hàng, chứng chỉ tiền gửi hay mua vàng.

Vàng từ lâu được biết đến là công cụ hữu hiệu để chống lại lạm phát, và là tài sản có thanh khoản ở bất kỳ quốc gia nào trên thế giới. Chính sách thắt chặt lạm phát thông qua việc tăng lãi suất sẽ giúp lợi nhuận của các khoản tiền gửi tăng lên.

vang
Vàng từ lâu đã được xem như hàng phòng thủ lạm phát hữu hiệu

Tìm cách gia tăng thu nhập

Một trong những phương pháp hướng tới sự Tự do tài chính cũng như làm giảm tác động của sự tăng giá hàng hóa là việc tối đa các nguồn thu nhập của bản thân. 

Bên cạnh công việc làm công ăn lương lấy thu nhập chính của mình, mỗi người có thể dành ra một khoảng thời gian để tìm hiểu về các công việc cải thiện thêm thu nhập như: Bán hàng online, viết web kiếm tiền, free lancer các job ở ngoài…

Tốt hơn hết vẫn là những công việc có thể kiếm được tiền cho ta ngay cả trong lúc ngủ.

Một số vấn đề khác liên quan đến lạm phát

Đo lường lạm phát như thế nào?

Chỉ số CPI (Consumer Price Index): Chỉ số giá tiêu dùng, đo lường mức độ tăng giá của một “rổ” hàng hóa thiết yếu có trọng số theo thời gian. Đây là thước đo lạm phát phổ biến nhất.

Chỉ số giá sản xuất PPI.

Chỉ số giảm phát GDP.

Chỉ số lạm phát giá tài sản. Đây là một thước đo khá hữu ích phản ánh tình hình lạm phát thực ở một số quốc gia có tỷ trọng tài sản đặc thù cao như Bất động sản ở Việt Nam.

Tăng lãi suất - biện pháp kiểm soát lạm phát

Khi tình hình lạm phát trở nên xấu đi, rất cần có những chính sách thắt chặt lạm phát quyết liệt của chính phủ. Các ngân hàng trung ương có thể làm điều này thông qua việc tăng LÃI SUẤT.

Lãi suất tiền tệ giảm làm tăng chi phí cơ hội nắm giữ tiền, khiến tiền trở nên rẻ hơn và kém hấp dẫn hơn các kênh đầu tư khác và ngược lại. Tăng lãi suất khiến tiền trở nên đắt hơn, khiến các kênh đầu tư khác bắt đầu kém hấp dẫn hơn.

Khi lãi suất tăng, người dân có xu hướng sẽ dồn tiền về ngân hàng để được hưởng lãi suất cao, dòng tiền có xu hướng chuyển dịch từ các kênh đầu tư rủi ro như chứng khoán, bất động sản để quay về ngân hàng. Đây là cách để các NHTW hút tiền từ lưu thông trở lại hệ thống, làm giảm lượng cung tiền ra thị trường, từ đó giúp kiềm chế được lạm phát.

Tuy nhiên mặt trái là việc tăng lãi suất khiến cho chi phí vốn tăng cao do lãi vay tăng, gây kìm hãm sự phát triển của nền kinh tế và dễ gây ra đình trệ, suy thoái do giảm sản xuất. Khi quốc gia bước vào giai đoạn suy thoái, rất nhiều doanh nghiệp sẽ cắt giảm việc làm và gây ra thất nghiệp.

tang lai suat

Lạm phát đình đốn - cơn ác mộng của nền kinh tế thị trường

Lạm phát đình đốn (Stagflation) là trạng thái kinh tế có sự hiện hữu đồng thời của cả lạm phát và suy thoái kinh tế – điều này ngược lại với lý thuyết kinh tế vĩ mô tổng hợp của các nhà kinh tế trước năm 1960 cho rằng lạm phát và suy thoái là 2 biến số tỷ lệ nghịch với nhau.

Nước Mỹ năm 1970 chứng kiến lạm phát đình đốn do khủng hoảng dầu mỏ kéo giá dầu lên cao, trong khi việc thắt chặt lãi suất không làm cho giá hàng hóa giảm mà còn khiến cho tỷ lệ thất nghiệp gia tăng.

Xem thêm: Lạm phát đình đốn là gì? (Traderviet)

Giảm phát

Giảm phát là tình trạng lạm phát âm – tức giá hàng hóa càng ngày càng giảm so với lượng tiền lưu thông trên thị trường, ngược lại với lạm phát. Nghe thì có vẻ tuyệt vời, nhưng tác động của giảm phát cũng kinh hoàng chẳng kém gì lạm phát.

Giảm phát làm tăng giá trị của nội tệ, khiến cho người dân có xu hướng muốn tích trữ tiền hơn và giảm chi tiêu, giải ngân. Điều này khiến cho sản xuất khó tiêu thụ, làm giảm doanh thu, doanh nghiệp bị mất động lực sản xuất, phải cắt giảm nhân lực và gây mất việc làm. Dòng vốn bị tắc nghẽn khiến doanh nghiệp không thể có thêm vốn để mở rộng sản xuất.

Kết quả là một nền kinh tế ảm đạm, suy thoái cũng giống như hậu quả mà lạm phát gây ra.

Xem thêm: Giảm phát là gì? Có lợi hay có hại? (TheBank)

Kết luận

Như vậy qua bài viết này các bạn cũng đã có được cái nhìn tổng thể về định nghĩa lạm phát là gì. Đây không chỉ là một vấn đề đau đầu với bất cứ những nhà quản trị quốc gia nào, mà còn với bất kỳ người dân nào đang kiếm sống và tham gia vào nền kinh tế thị trường.

Tuy nhiên với sự chuẩn bị kỹ lưỡng về kiến thức cũng như tài sản cho mình để đối phó với lạm phát leo thang, chúng ta sẽ luôn đảm bảo được chất lượng cuộc sống tốt nhất có thể ngay cả khi điều tồi tệ nhất xảy ra. Chúc các bạn luôn thành công trên con đường xây dựng sự thịnh vượng về mặt tài chính.

Similar Posts

Leave a Reply

Your email address will not be published.

error: Content is protected !!